7. TÜRKİYE-AZERBAYCAN-GÜRCİSTAN İŞ FORUMU TSİNANDALİ'DE GERÇEKLEŞTİRİLDİ
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu - DEİK, Gürcistan Ticaret ve Sanayi Odası, ve Azerbaycan Cumhuriyeti İhracat ve Yatırım Teşvik Ajansı (AZPROMO) iş birliğinde düzenlenen 7. Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan İş Forumu, T.C. Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, Gürcistan Ekonomi ve Sürdürülebilir Kalkınma Bakanı Mariam Kvrivişvili, Azerbaycan Ekonomi Bakanı Mikayıl Cabbarov, T.C. Tiflis Büyükelçisi Ali Kaan Orbay, T.C. Ticaret Bakan Yardımcıları Mustafa Tuzcu ve Sezai Uçarmak, T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Durmuş Ünüvar, DEİK Başkanı Nail Olpak, Gürcistan Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Giorgi Pertaia, AZPROMO İcra Direktörü Yusif Abdullayev, DEİK/Türkiye-Gürcistan İş Konseyi Başkanı Osman Çalışkan, DEİK/Türkiye-Azerbaycan İş Konseyi Başkanı Selçuk Akat ve iş insanlarının katılımlarıyla 26 Şubat 2026 tarihinde Gürcistan - Tsinandali'de gerçekleştirildi.
T.C. Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, "Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan; Güney Kafkasya'nın jeostratejik konumu sayesinde dünyanın enerji transferi ve lojistik hatlarının tam merkezinde yer almaktadır. Bu potansiyeli en iyi şekilde değerlendirerek ekonomilerimizi iş birliği içinde güçlendirmeliyiz. Bu doğrultuda üç ülke olarak gerekli yatırımları yapmak ve özel sektörün önünü açacak her türlü imkânı sağlamakla sorumluyuz. Türkiye, Gürcistan ve Azerbaycan ile ekonomik ve ticari ilişkilerini geliştirmek adına atılacak her adıma istekli ve hazırdır" dedi. Türkiye'nin hem Azerbaycan'ın hem de Gürcistan'ın en büyük ticaret ortakları arasında üst sıralarda yer aldığını aktaran Bolat, "Türkiye'nin Gürcistan dahil olmak üzere 24 ülkeyle Serbest Ticaret Anlaşması ve Azerbaycan dahil olmak üzere 6 ülkeyle Tercihli Ticaret Anlaşması bulunuyor. 2025 yılında Azerbaycan ile ticaret hacmimiz 7 milyar doları, Gürcistan ile ticaret hacmimiz ise 3 milyar doları aşmıştır. Türk yatırımcılar, üçüncü ülkeler üzerinden Gürcistan'a 1,2 milyar dolar yatırım yaparak ülkenin istihdamına ve kalkınmasına önemli katkı sağladı. Gürcü dostlarımızın Türkiye'de yatırım yapmaları için de her türlü destek ve kolaylığı sağlamaya hazırız. Zira Gürcistan'dan Türkiye'ye gelen yatırımların mevcut seviyesi yalnızca 54 milyon dolardır. Bu rakamın gerçek potansiyelimizi yansıtmadığına inanıyoruz. Türkiye'nin Azerbaycan'daki yatırımları ise 18 milyar dolara ulaşmış; Azerbaycan'ın Türkiye'deki yatırımları ise 20 milyar dolar seviyesine çıktı. Bu yüksek yatırım seviyesini dahi yeterli görmüyor; yeni projelerle bu rakamları artırmamız gerektiğine inanıyoruz. Bu noktada iş insanlarımıza ülkelerimize yatırım yapmaları çağrısında bulunuyorum. Üç ülkenin hükümetleri ihtiyaç duyacağınız tüm desteği sağlamaya hazırdır" dedi.
Bolat: Demiryolu taşımacılığı Orta Koridor'un bel kemiğidir.
Enerji alanında başlayan iş birliği, ulaştırma sektörüyle desteklenerek daha etkin bir stratejik ortaklığa dönüştüğünü aktaran Bolat sözlerini şöyle sürdürdü: "Özbekistan ve Azerbaycan'ın ardından Gürcistan'ın da bu sisteme katılmasıyla Orta Koridor boyunca dijital entegrasyon daha da güçlenecektir. Demiryolu taşımacılığı Orta Koridor'un bel kemiğidir. Avrupa ile Asya'yı birbirine bağlayan ve Demir İpek Yolu olarak anılan Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu (BTK) projesi büyük önem taşımaktadır. BTK'yı bölgemizin lojistik haritasını değiştiren ve ülkelerimiz arasındaki ticaret hacmini artıran gurur verici bir proje olarak görüyoruz. Hedefimiz; kota kısıtlamalarının olmadığı, malların serbestçe taşındığı, maliyetlerin makul seviyelere indirildiği, gümrük işlemlerinin sadeleştirildiği ve hızlandırıldığı, mal hareketinin önündeki engellerin kaldırıldığı ortak bir lojistik altyapı tesis etmektir."
Kvrivişvili: "Türkiye, 2025'te Gürcistan'ın bir numaralı ticaret ortağı oldu"
Gürcistan Ekonomi ve Sürdürülebilir Kalkınma Bakanı Mariam Kvrivişvili, Türkiye'nin geçen yıl Gürcistan'ın en büyük ticaret ortağı ülke olduğunu söyleyerek, forumun üç ülke arasındaki yakın iş birliğinin daha da güçlendirilmesine eşsiz bir platform sunduğunu söyledi. Kvrivişvili, "Gürcistan, Azerbaycan ve Türkiye'den 300'den fazla önde gelen ve büyük şirketin katılımı, özel sektörün enerji, ulaştırma ve lojistik, sağlık, inşaat, tarım, finans ve turizm gibi kilit sektörlerde iş birliğini derinleştirmeye ve ortak girişimler uygulamaya olan büyük ilgisini vurgulamaktadır" dedi. Türk ve Azerbaycan firmalarının Gürcistan'daki faaliyetlerinden duyduğu memnuniyeti dile getiren Kvrivişvili, "Gürcistan'da şu anda Türk sermayeli 2 bin 805'ten fazla ve Azerbaycan sermayeli 1660'tan fazla şirket faaliyet göstermektedir. Azerbaycan ve Türk şirketlerinin Gürcistan'daki aktif varlığını son derece takdir ediyoruz" ifadelerini kullandı. Havayolu altyapısı yatırımlarına değinen Kvrivişvili, TAV işletmeciliğinde Tiflis havalimanının kapasitesinin iki katına çıkarıldığını, öte yandan 2031 yılına kadar sıfırdan yeni bir havalimanı inşasının planlandığını söyledi.
"Orta Koridor" olarak da bilinen Trans-Hazar Uluslararası Taşımacılık Koridoru'nun geliştirilmesi için aktif çalışmaları sürdürdüklerini kaydeden Kvrivişvili, Gürcistan hükümetinin 2032'ye kadar söz konusu koridor kapsamında liman, demir yolu ve kara yolu gibi altyapı projelerin geliştirilmesi yönünde 7 milyar dolar yatırım yapmayı planladığını bildirdi. Gürcistan'ın ayrıca Karadeniz'de Anaklia derin deniz limanı projesini geliştirmek istediğini de dile getiren Kvrivişvili sözlerini şöyle sürdürdü: "Anaklia projesi sadece bir liman değil, bölgesel tedarik zincirlerini güçlendirmek için çok yönlü taşımacılığı, katma değerli hizmetleri ve endüstriyel gelişmeyi birleştiren bir lojistik ve sanayi merkezidir. Bu entegre lojistik ve sanayi merkezini inşa etmede bize katılmaları için Türk ve Azerbaycanlı yatırımcıları ve diğer bölgesel ortakları memnuniyetle karşılarız."
Cabbarov: "Azerbaycan-Gürcistan-Türkiye rotası, Avrupa enerji altyapısının bir parçasıdır"
Azerbaycan Ekonomi Bakanı Mikayıl Cabbarov ise, kardeş Türkiye'nin bu süreçte her zaman Azerbaycan'ın yanında olduğunu, yine kardeş Gürcistan'ın da toprak bütünlüğünü destekleyerek Azerbaycan'ın yanında yer aldığını söyledi. Güney Kafkasya bölgesinin tarihi dönemden geçtiğini ve barış sürecinin yürütüldüğünü söyleyen Cabbarov, komşu ve dost ülkelerin bu sürece katkılarının önemli olduğunu belirtti. Azerbaycan, Türkiye ve Gürcistan'ın bir araya gelerek verimli üçlü iş birliği formatı oluşturduğunu aktaran Cabbarov, "İş birliğimiz istikrarı pekiştiriyor, refahı artırıyor. İş birliğimiz ortak enerji ve altyapı projeleri üzerinde şekillendi. Birlikte daha da ilerleme kaydedebiliriz" dedi. Azerbaycan'ın güçlü ve istikrarlı ekonomik yapıya sahip olduğunu vurgulayan Cabbarov, enerji alanındaki iş birliklerine de değinerek, "Türkiye ve Gürcistan'ın enerji güvenliğine katkı sunmaktan büyük gurur duyuyoruz. 16 ülkeye doğal gaz ihraç ediyoruz. Bunlardan 10'u Avrupa ülkesidir. Azerbaycan-Gürcistan-Türkiye rotası artık Avrupa enerji altyapısının bir parçasıdır" dedi.
Ulaştırma ve transit alanında üç ülkenin iş birliğinde önemli role sahip olduğunu söyleyen Cabbarov, ulaştırma olanaklarının Orta Koridor'u güçlendirdiğini söyledi. Cabbarov, Azerbaycan'ın ana karasını Nahçıvan'a bağlayacak, Zengezur Koridoru olarak da nitelendirilen Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Rotası'nın (TRIPP) da bölgeye büyük fayda sağlayacağını vurguladı. Türkiye'yi Avrupa Birliği'ne olan bir kapı olarak gördüklerini aktaran Cabbarov, "Türkiye'nin sanayi kapasitesi, teknoloji olanakları, Avrupa Birliği ile gümrük entegrasyonu ve ilişkileri Azerbaycan ve Gürcistan'a büyük değer katacaktır" dedi.
Olpak: "Orta Koridor'un yanı sıra bölgede bir yenilenebilir enerji koridoru da oluşturabiliriz"
DEİK Başkanı Nail Olpak, "İş dünyası öngörülebilir bir atmosfer arzu eder; ancak günümüzde küresel ortam giderek daha öngörülemez hale gelmiştir. Bu koşullar altında güvenilir dostlar, ortaklar ve komşular her zamankinden daha büyük önem taşımaktadır. Orta Koridor'un bölgesel ekonomik entegrasyonu artırmada öncü bir rol oynayabileceğine inanıyorum. Bu güzergâh, Azerbaycan–Gürcistan–Türkiye üçlüsünü yalnızca transit ülkeler olmaktan çıkararak bölgesel bir üretim ve lojistik platformuna dönüştürebilir. Orta Koridor'u sadece bir ulaşım hattı olarak değil, üretim coğrafyasının yeniden konumlandırılması olarak görmeliyiz. Bu koridor; taşıma süresi ve maliyetlerin azaltılmasıyla lojistiği güçlendirecek, dijital ticareti, hizmet sektörünü ve sınır ötesi yatırımları artıracaktır. Ulaştırma ve lojistik altyapısı (yollar, demiryolları ve terminallerin inşası), dijital ticaret kolaylaştırma sistemleri, lojistik merkezleri (hub ve depolar) ve çevresinde üretim ve enerji altyapısı alanlarında yatırım fırsatlarını görüyoruz. Azerbaycan'ın enerji piyasası, Gürcistan ile serbest ticaret yapısı ve Türkiye'nin sanayi kapasitesi ile Avrupa entegrasyonu dikkate alındığında, bu üç ülkeyi birbirine bağlayan iyi kurgulanmış bir mekanizma tüm taraflar için faydalı olacaktır" dedi. Enerji piyasalarının entegrasyonun önemli olduğunu belirten Olpak sözlerine şöyle devam etti: "Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi (TANAP) gibi projelerin rolü, Orta Koridor'un güçlendirilmesiyle daha da artacaktır. Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan arasında enerji piyasası entegrasyonu, ekonomik entegrasyon için yapısal bir dayanak olabilir. Trans-Anatolian Natural Gas Hattı eline (TANAP), Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı, Bakü-Tiflis-Erzurum Doğalgaz Boru Hattı bölgede hâlihazırda başarılı enerji projeleridir. Orta Koridor'un yanı sıra bölgede bir yenilenebilir enerji koridoru da oluşturabiliriz."
Firmalar arasında ikili görüşmelerin (B2B) düzenlenen İş Forumunda; "İş Dünyası Liderlerinin Perspektifleri" paneli, Galt & Taggart CEO'su Giorgi Kuprashvili moderatörlüğünde, DEİK Başkanı Nail Olpak, Gürcistan Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Giorgi Pertaia, AZPROMO İcra Direktörü Yusif Abdullayev, Anaklia Deniz Limanı Genel Müdür Yardımcısı Mamuka Burchuladze, SOCAR Başkan Yardımcısı Javid Mammadov ve TAV Havalimanları CEO'su Serkan Kaptan'ın katılımlarıyla düzenlendi. Panelde, Orta Koridor iş dünyası liderlerinin perspektifinden değerlendirildi.
İş Forumunun sponsorları, Ziraat Bankası, TAV ve İş Bankası oldu.
