TÜRKİYE-KUZEY MAKEDONYA İŞ FORUMU, İSTANBUL’DA GERÇEKLEŞTİRİLDİ

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu – DEİK, Türkiye-Kuzey Makedonya İş Forumu'nu, Kuzey Makedonya Başbakanı Prof. Dr. Hristijan Mickoski, T.C. Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Kuzey Makedonya Birinci Başbakan Yardımcısı ve Avrupa İşleri Bakanı Bekim Sali, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Prof. Dr. Timcho Mucunski, DEİK Başkanı Nail Olpak, DEİK/Türkiye-Kuzey Makedonya İş Konseyi Başkanı Bilal Kara ve BM Kalkınma Programı (UNDP) Avrupa Bölge Bürosu Bölge Müdür Yardımcısı Nick Hartmann ve iki ülkeden 350'den fazla iş insanının katılımlarıyla, 12 Haziran 2026 tarihinde İstanbul'da gerçekleştirdi. Kuzey Makedonya Başbakanı Danışmanı ve Eski Ekonomi İşlerinden Sorumlu Başbakan Yardımcısı Vladimir Peshevski ise, Kuzey Makedonya Yatırımcı Haritası sunumunu gerçekleştirdi.

Kuzey Makedonya Başbakanı Prof. Dr. Hristijan Mickoski, bu forum gibi toplantıları fırsat olarak nitelendirerek, siyasi dostlukların bu toplantılarda ekonomik iş birliği, yatırım ve istihdama dönüştüğünü söyledi. Kuzey Makedonya-Türkiye ilişkilerinin devletler arası klasik ilişkilerin ötesinde olduğunu aktaran Mickoski, taraflar arasındaki karşılıklı saygı, samimiyet, güven ve anlayış zeminine işaret etti. Türkiye'nin Kuzey Makedonya'nın bağımsızlığını ilk tanıyan ülkeler arasında yer almasının kendileri için büyük önem arz ettiğini aktaran Mickoski, ülkesinin geleceği ve kalkınmasına güvenen dostlara sahip olduğu mesajını verdiğini söyledi. Ekonomik ve jeopolitik değişimlerin yaşandığı bir dönemden geçildiği değerlendirmesinde bulunan Mickoski, ülkesinin yatırım için güvenli rotalar arayan şirketler için istikrar ve öngörülebilirlik sunduğunu söyledi. Kuzey Makedonya'ya yatırım yapılmasının yerel pazarın dışında Balkanlar ve Avrupa pazarına da erişime imkân sağladığını belirten Mickoski, "Türk şirketleri için özellikle önemli olan husus şudur ki ülkeme yatırım yaparak, Avrupa tedarik zincirine entegre olacak üretim tesisleri kurabilir ve ürünlerini son derece elverişli koşullar altında Avrupa pazarlarına sunma fırsatına sahip olabilirler. Ülkemdeki Türkiye yatırımlarından bahsettiğimizde, Türk şirketlerinin halihazırda ekonomimizin önemli bir parçası olduğunu ve varlıklarının son derece başarılı bir iş ekosistemi oluşturduğunu vurgulamak önem arz etmektedir" dedi.

Bolat: "İkili ticaret hacmi hedefi 2 milyar dolar"

T.C. Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, Forumun, Türkiye ve Kuzey Makedonya arasındaki ekonomik iş birliğinin güçlü potansiyelini ve artan dostluk ilişkilerini bir kez daha ortaya çıkardığını söyledi. Görüşmelerin, ticaret, yatırım, üretim, lojistik, dijital dönüşüm ve sürdürülebilir kalkınma gibi kritik alanlarda yoğunlaştığını aktaran Bolat, "Türkiye, güçlü sanayi altyapısı ve stratejik konumuyla küresel ölçekte önemli bir üretim ve yatırım merkezi olmayı sürdürmektedir.  Kuzey Makedonya, ihracat ve kişi başı geliri artırarak bölgesel ölçekte güçlü bir ekonomik başarı sergilemiş ve yatırım açısından cazip bir ülke hâline gelmiştir.  Türkiye ile Kuzey Makedonya arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması, 25 yılı aşkın süredir ticaret ve yatırımların temel taşıdır.  Türkiye, Kuzey Makedonya'nın en büyük 7. ticaret ortağı ve en büyük 2. yabancı yatırımcısı konumundadır. İkili ticaret hacmi yaklaşık 1 milyar dolara ulaşmış olup 2 milyar dolar hedefi korunmaktadır. Türk şirketleri Kuzey Makedonya'da istihdam, sanayi kapasitesi ve ekonomik büyümeye önemli katkı sağlamaktadır. Ortak vizyon: Balkanlar'da rekabet yerine birlikte üretim, bölgesel iş birliği ve ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesidir. İş Forumu, yeni yatırım, proje ve iş ortaklıkları için önemli bir networking ve fırsat platformu olmuştur. Hedef ise, ticaret hacmini artırmak, yatırım akışlarını güçlendirmek ve ekonomik entegrasyonu derinleştirmek" dedi.

Uraloğlu: "Ticari ilişkilerimizin gelişmesinin olmazsa olmazı ulaştırma koridorlarıdır"

T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ise, "Sayın Cumhurbaşkanımızın da defaatle ifade ettiği gibi ikili ilişkilerimizi, ulaştırma, savunma, sanayii ve enerji başta olmak üzere her alanda geliştirmeye büyük önem veriyoruz. Ticari ilişkilerimizin daha da gelişmesinin olmazsa olmazı ulaştırma koridorlarıdır. Kuzey Makedonya'da kendisini ispatlamış şirketlerimiz, bir yandan çalışmalarına devam ederken bir yandan da gerçekleştirilmesi planlanan ve kimi ihale aşamasına gelmiş önemli projelerinizde de yer almaya devam edebilirler. Türk firmalarının bölgedeki projelere gösterdiği ilgi ve katkı, sahip oldukları teknik kapasitenin, uluslararası tecrübenin ve bölgeye duydukları güvenin önemli bir göstergesidir. Orta Koridor vizyonumuz kapsamında ülkemiz, yalnızca bir transit güzergâh değil; aynı zamanda üretim, lojistik ve veri akışının merkezinde bulunan stratejik bir ortak konumundadır. Kuzey Makedonya ile iş birliğimizi çok boyutlu şekilde geliştirmeyi önemsiyoruz. Türkiye ile Kuzey Makedonya arasında geliştirilecek iş birliklerini yalnızca ikili ekonomik ilişkiler açısından değil; Avrupa'dan Orta Asya'ya, Körfez'den Afrika'ya uzanan daha geniş bir bağlantısallık vizyonunun parçası olarak değerlendiriyoruz.

Olpak: "İkili ticaretin artması için sektörel çeşitlendirmeye de odaklanmalıyız"

DEİK Başkanı Nail Olpak, "Türkiye ile Kuzey Makedonya arasında güçlü siyasi ilişkiler, Serbest Ticaret Anlaşması ve Türk yatırımları sayesinde Balkanlar'ın en güçlü ekonomik ortaklıklarından biri bulunmaktadır. Yaklaşık 1 milyar dolarlık ikili ticaret hacminin kısa sürede iki katına çıkarılabileceği değerlendirilmektedir. Kuzey Makedonya'nın AB üyelik süreci, altyapı yatırımları ve büyüyen ekonomisi yeni iş fırsatları yaratırken; üretim, lojistik, inşaat ve yenilenebilir enerji alanları iki ülke arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi için öne çıkan sektörlerdir. İki ülke arasındaki ticaret hâlen sınırlı bir sektörel çeşitliliğe sahiptir. İkili ticaretin artması için sektörel çeşitlendirmeye de odaklanmalıyız. Serbest Ekonomik Bölgeler, gelişen kara ve demiryolu ağları ile Kuzey Makedonya'nın Pan-Avrupa ulaşım koridorları üzerindeki stratejik konumu, Türk inşaat ve lojistik firmaları açısından önemli fırsatlar sunmaktadır. Bugünkü panelde bu konular ayrıntılı olarak ele alınacaktır. Bununla birlikte, sınır geçiş süreleri, transit kotaları ve Balkanlar'da artan taşımacılık maliyetleri ticaret açısından çeşitli zorluklar yaratmaktadır. Kuzey Makedonya'nın kömürden uzaklaşarak yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelme kararlılığı, Türk şirketlerinin güneş enerjisi, rüzgâr enerjisi ve enerji verimliliği alanlarındaki uzmanlıklarıyla önemli katkılar sağlayabileceği bir alandır. Türk firmaları Kuzey Makedonya'da bankacılık, üretim, sağlık ve eğitim sektörlerinde yatırımlar gerçekleştirmiştir. Ancak finansmana erişim imkânlarının sınırlı olması ve nitelikli iş gücü eksikliği, bu yatırımların daha da genişlemesinin önündeki başlıca engeller arasında yer almaktadır" dedi.

Sali: "Türk şirketlerini, Avrupa finansman mekanizmalarından doğan fırsatları aktif bir şekilde değerlendirmeye teşvik etmek istiyorum"

Kuzey Makedonya Birinci Başbakan Yardımcısı ve Avrupa İşleri Bakanı Bekim Sali ise, "Hükümet olarak yatırımı, inovasyonu ve sürdürülebilir ekonomik büyümeyi teşvik eden istikrarlı, öngörülebilir ve rekabetçi bir iş ortamı yaratma konusundaki kararlılığımızı sürdürüyoruz. Türk şirketlerini AB fon araçlarından, IPA fonlarından, Batı Balkanlar Yatırım Çerçevesi'nden ve diğer Avrupa finansman mekanizmalarından doğan fırsatları aktif bir şekilde değerlendirmeye teşvik etmek istiyorum" dedi. Kuzey Makedonya hükümetinin altyapı bağlantısallığına öncelik verdiğini aktaran Sali, Koridor 8 ve Koridor 10 otoyol projelerinin ülkesine ve bölgeye ekonomik ve ticari anlamda katkıda bulunacağını söyledi. Kuzey Makedonya'yı Adriyatik, Baltık ve Asya için lojistik merkezine çevirmeyi hedeflediklerini vurgulayan Sali, Türk şirketlerinin yenilenebilir enerji, yeşil dönüşüm ve modern teknolojiler alanındaki deneyim ve uzmanlığının ülkesinin gelişimine katkı sağlayabileceğini kaydetti.

Mucunski: "Türkiye, en önemli ticari ortaklarımızdan biri olmayı sürdürmektedir"

Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Prof. Dr. Timcho Mucunski, "Kuzey Makedonya ile Türkiye'nin, stratejik ortak ve müttefik olarak, karşılıklı saygı ve siyasi güvene dayalı bir ilişkisi var. Bu güçlü siyasi temel bir kazançtır ancak aynı zamanda bir sorumluluktur. Bu temel artık şirketlerimiz ve vatandaşlarımız için daha da derin bir ekonomik iş birliğine, daha yüksek ticaret hacimlerine, daha fazla yatırıma ve daha somut fırsatlara dönüştürülmelidir. Türkiye, en önemli ekonomik ve ticari ortaklarımızdan biri olmayı sürdürmektedir. Türk yatırımları, ekonomik kalkınmamıza önemli bir katkı sağlamıştır" dedi. 3 binden fazla Türk şirketinin ülkesindeki varlığının Türk iş dünyasının Kuzey Makedonya'nın geleceğine duyduğu güçlü güveni gösterdiğini belirten Mucunski, ikili ticaret hacminin 1 milyar dolara ulaşmasının önemli bir mihenk taşı olduğuna dikkat çekerek, ekonomik ortaklığın ve karşılıklı yatırımların daha da geliştirilebileceğini söyledi.

Kara: "Ticaret, yatırım, ortak girişim ve uzun vadeli iş birliklerine dönüştürmemiz gerekiyor"

DEİK/Türkiye-Kuzey Makedonya İş Konseyi Başkanı Bilal Kara ise, "Kuzey Makedonya'da uzun yıllara dayanan yatırım tecrübemle, iki ülkenin birbirini tamamlayan güçlü ekonomik potansiyele sahip olduğunu söyleyebilirim. Güçlü siyasi ilişkilerimizi daha fazla ticaret, yatırım, ortak girişim ve uzun vadeli iş birliklerine dönüştürmemiz gerekiyor. Bunun için şirketlerimizi doğru şekilde buluşturmalı, iş fırsatlarını somut projelere çevirmeli ve yatırım ortamında güven, öngörülebilirlik ve şeffaflığı güçlendirmeliyiz. DEİK/Türkiye–Kuzey Makedonya İş Konseyi olarak, iş dünyalarımız arasında köprü olmaya ve bugün doğan fırsatların takipçisi olmaya devam edeceğiz" dedi.

Hartmann: "Kuzey Makedonya olarak, 2024-2034 kalkınma stratejisinde iddialı ve azimliyiz"

BM Kalkınma Programı (UNDP) Avrupa Bölge Bürosu Bölge Müdür Yardımcısı Nick Hartmann ise, İş Forumun düzenlenmesinin Türkiye'nin Batı Balkanlar'la ilişkisine yönelik bağlılığını gösterdiğini aktardı. Kuzey Makedonya'nın 2024-2034 kalkınma stratejisinin iddialı ve azimli olduğunu söyleyen Hartmann, "Bugün burada, bu salonda hem Türkiye'den hem de Kuzey Makedonya'dan sağlanan güçlü katılım; bölgesel iş birliği ve sınır ötesi yatırımlara yönelik artan ilginin net bir göstergesidir" dedi.

İkili İş birliği: Ticaret, Sanayi, İmalat ve Tedarik Zincirleri Paneli, DEİK Başkanı Nail Olpak moderatörlüğünde, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Ekonomi ve Çalışma Bakanı Besar Durmishi, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Enerji, Madencilik ve Maden Kaynakları Bakanı Sanja Božinovska ve T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Dr. Çetin Ali Dönmez'in katılımlarıyla düzenlendi.

Ulaşım Ağlarının Geliştirilmesi: Altyapı, Lojistik ve Yatırım Alanlarında İş Birliği Paneli ise, Kuzey Makedonya Hükümeti Genel Sekreteri Igor Janushev moderatörlüğünde, T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Başbakan Yardımcısı ve Ulaştırma Bakanı Aleksandar Nikoloski, Kuzey Makedonya Serbest Ekonomi Bölgeleri CEO'su Dr. Goce Dimovski,  TAV Havalimanları CEO'su Serkan Kaptan ve Serbest Ekonomi Bölgeleri Genel Müdürü Emel Emirlioğlu'nun katılımlarıyla düzenlendi.

Forum sponsorları ise, Halkbank, Gülermak ve TAV Havalimanları oldu.