Avrupa Komisyonu tarafından, artan gübre maliyetleri ve arz sıkıntısıyla karşı karşıya kalan çiftçileri desteklemek, Avrupa'daki yerli üretimi güçlendirmek ve ithalata bağımlılığı azaltmak amacıyla 19 Mayıs 2026 tarihinde "Gübre Eylem Planı"nın kabul edildiği bildirilmiştir.

Komisyon tarafından yapılan açıklamada, Gübre Eylem Planının, birbirini tamamlayan üç temel hedef üzerine inşa edildiği vurgulanmaktadır. Bu çerçevede Eylem Planı ile çiftçilere destek ve gübreye erişimin kolaylaştırılması, yerli üretimin güçlendirilmesi, döngüsel ekonomi ve karbonsuzlaşma ve piyasa şeffaflığı, hazırlık kapasitesi ve paydaş diyaloğu amaçlanmaktadır. Bu kapsamda eylem planı ile özetle,

1. Çiftçilere Destek ve Gübreye Erişimin Kolaylaştırılması:

• Finansal Destek: Yüksek maliyetler altında ezilen çiftçilere Ortak Tarım Politikası (CAP) fonları üzerinden acil nakit ve likidite desteği sağlanacaktır.
• Verimlilik ve Danışmanlık: Çiftçilerin mevcut kaynakları daha etkin kullanabilmesi amacıyla danışmanlık hizmetleri artırılacak ve besin yönetimi iyileştirilecektir.

2. Yerli Üretimin Güçlendirilmesi, Döngüsel Ekonomi ve Karbonsuzlaşma:

• Bağımsızlık: Avrupa gübre sanayisinin başta fosil yakıtlar olmak üzere ithalata olan bağımlılığını kırmak için yerli üretim kapasitesi desteklenecektir.
• Sürdürülebilir Alternatifler: Geleneksel mineral gübreler yerine organik, biyolojik bazlı ve döngüsel ekonomiye uygun (örneğin biyogaz veya yosun tabanlı) alternatiflerin kullanımı teşvik edilecektir.
• Yeşil Dönüşüm: Üretim süreçlerinin çevreye duyarlı hale getirilmesi için Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kapsamında düzenlemeler yapılacak ve yeşil inovasyon yatırımları AB fonlarıyla desteklenecektir.

3. Piyasa Şeffaflığı, Hazırlık Kapasitesi ve Paydaş Diyaloğu:

• Sektörel İletişim: Çiftçileri, gübre üreticilerini ve politika yapıcıları bir araya getiren "AB Gübre Değer Zinciri Ortaklığı" kurularak iş birliği güçlendirilecektir.
• Kriz Yönetimi: Gelecekteki fiyat dalgalanmaları ve arz şoklarına karşı stratejik stoklama ile ortak tedarik yöntemleri devreye sokulacaktır.
• Piyasa İzleme: Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM/CBAM) gibi maliyet unsurlarının çiftçi ve gıda fiyatlarına olan etkisi düzenli olarak raporlanacak ve pazar izleme kapasitesi artırılacaktır.

AB Komisyonunun söz konusu eylem planına ilişkin açıklama özeti ve Gübre Eylem Planı'nın bir örneği ekte bulunmaktadır.