Avrupa Komisyonunun 27 Kasım 2025 tarihinde, temiz, rekabetçi ve dayanıklı bir Avrupa ekonomisi inşa etmek üzere ileriye dönük bir yol haritası çizdiği "Rekabetçi ve Sürdürülebilir Avrupa Birliği (AB) Biyoekonomisi için Stratejik Çerçeve"sine ilişkin Komisyonun açıklaması ve konuya ilişkin ayrıntıların yer aldığı bağlantılar ekli belgede sunulmaktadır.
Bilindiği üzere biyoekonomi; biyolojik kaynakların katma değer yaratacak şekilde kullanılması, biyoteknolojiler, biyoyakıtlar, biyoplastikler, biyomalzemeler ve ekosistem hizmetlerini içeren geniş bir faaliyet alanını kapsamaktadır. 2023 yılı itibarıyla 2,7 trilyon Avro değerindeki AB biyoekonomisine ilişkin olarak düzenlenen Stratejik Çerçevenin temel amacı, Avrupa ekonomisini fosil yakıt bağımlılığından kurtararak daha dayanıklı, yeşil ve rekabetçi bir yapıya kavuşturmak ve Avrupa'nın küresel ekonomideki konumunu güçlendirmektir.
Stratejinin en öncelikli hedeflerinden biri, ekonomik dayanıklılık ve küresel liderliği sağlamak amacıyla, Avrupa'nın fosil kaynaklara olan ithalat bağımlılığını azaltmak ve kritik ham maddelere alternatifler yaratarak ekonomik dayanıklılığı artırmaktır.
Önceki biyoekonomi yaklaşımlarından farklı olarak bu yeni çerçeve, odağını endüstriyel uygulama ve pazar ölçeklendirmesine kaydırmıştır. Bu amaçla, araştırmaların sadece laboratuvarlarda kalmaması, somut ticari uygulamalara dönüşmesi ve KOBİ'lerin büyümesini desteklemek için düzenleyici çerçevenin basitleştirilmesi, onay süreçlerinin hızlandırılması ve özel sermayeyi çekmek için bir "Biyoekonomi Yatırım Grubu" kurulması hedeflenmektedir.
Sürdürülebilir ve döngüsel bir ekonomi oluşturma amacıyla, biyokütle tedarikinin ormanlar, toprak ve su ekosistemlerinin ekolojik sınırları dahilinde, sorumlu bir şekilde yönetilmesi, AB'nin karbonsuzlaşma hedeflerine yönelik olarak döngüselliğin teşvik edilmesi ve ikincil biyokütlenin (tarımsal atıklar ve yan ürünler) değerlendirilmesi ve biyo-temelli plastikler, kimyasallar, tekstil lifleri ve inşaat malzemeleri gibi alanlarda öncü pazarlar geliştirilerek çevre dostu ürünlere olan talebin artırılması hedeflenmektedir. Bu kapsamda, yüksek potansiyelli sektörler olarak, biyo-tabanlı plastikler, tekstil lifleri, kimyasallar, gübreler ve biyorafineriler ekonomik büyüme ve çevresel fayda için kritik alanlar olarak tanımlanmıştır. Bu doğrultuda, ilgili yasal düzenlemelerde belirli hedefler koyularak, ürünlerdeki biyo-temelli içerik oranının artırılması ve bu sayede talebin teşvik edilmesi öngörülmektedir.
Strateji kapsamında biyoekonomi; tarım, ormancılık, balıkçılık, su ürünleri yetiştiriciliği, biyokütle işleme, biyo-imalat ve biyoteknolojileri kapsayan geniş bir faaliyet yelpazesi olarak tanımlanmaktadır. Biyo-temelli kimyasalların ilaç, kişisel bakım ürünleri ve endüstriyel uygulamalarda kullanımı, özellikle paketleme ve otomotiv parçaları sektörlerinde biyo-temelli plastiklerin kullanımı, biyo-temelli inşaat ürünleri ve tekstil liflerinin, sürdürülebilir şehirleşme ve moda için kullanımı, gübreler ve bitki koruma ürünlerinin biyo-temelli alternatiflerinin, tarımın ekolojik sınırları içinde kalmasını desteklemesi bu alanlardaki somut uygulama örnekleridir. Ayrıca, biyorafineriler, gelişmiş fermantasyon teknikleri ve biyojenik karbonun kalıcı depolanması, stratejinin ekonomik büyümeyi çevresel fayda ile birleştirdiği ileri teknoloji alanlarıdır.
Sosyal refah ve istihdam oluşturmasına ilişkin olarak ise, halihazırda AB'deki işlerin yaklaşık %8'ini (17,1 milyon kişi) karşılayan devasa bir sektör olan biyoekonomi, sektördeki her bir yeni işin dolaylı olarak üç ek iş daha yaratma potansiyeli ile stratejinin ekonomik büyüme ve yerel istihdam hedeflerini desteklemektedir. Ayrıca, stratejinin toplumsal tabana yayılması amacıyla karbon yutaklarını koruyan ve sürdürülebilir biyokütle kullanımı sağlayan üreticilerin ödüllendirilmesi hedeflenmektedir.
