Antalya Diplomasi Forumu - DEİK iş birliğinde düzenlenen Latin Amerika ve Karayipler'den Küresel Ekonomik Ortaklıklara Dair Bölgesel Perspektifler paneli, Kalkınma Yönetimi için Latin Amerika Merkezi Uluslararası İlişkiler Direktörü Alexánder López Ramírez moderatörlüğünde, DEİK Yönetim Kurulu Üyesi Reha Denemeç, Karayip Devletleri Birliği Dışişleri, Uluslararası Ticaret, Sanayi, Tüketici İşleri, Ekonomik Kalkınma ve Yatırım Bakanı Denzil Llewellyn Douglas, Karayip Devletleri Birliği Genel Sekreteri Noemi Espinoza Madrid, Panama Cumhuriyeti Dışişleri Bakan Yardımcısı Carlos Guevara Mann, Guatemala Cumhuriyeti Dışişleri Bakan Yardımcısı Julio Eduardo Orozco Pérez, Meksika Dış İlişkiler Konseyi Başkanı Héctor Cárdenas katılımlarıyla 12 Nisan 2025 tarihinde Antalya'da gerçekleştirildi.
Denemeç: "Türkiye ve Latin Amerika, stratejik ortaklıklarla küresel ticarette yeni bir rota çizebilir"
DEİK Yönetim Kurulu Üyesi Reha Denemeç paneldeki konuşmasında, "Latin Amerika'nın stratejik kaynakları ile Türkiye'nin üretim ve yatırım kabiliyeti, karşılıklı faydaya dayalı çok boyutlu bir ekonomik iş birliğinin temelini oluşturabilir. Türkiye ve Latin Amerika, stratejik ortaklıklarla küresel ticarette yeni bir rota çizebilir. Türkiye, teknolojik altyapısı ve üretim gücü ile Latin Amerika ise, doğal kaynakları, genç nüfusu ve büyüyen dijital pazarlarıyla birbirini tamamlayan iki bölge. Bu sinerji, tarım teknolojilerinden temiz enerjiye, lojistikten fintech'e kadar birçok alanda güçlü ve sürdürülebilir ticari iş birlikleri için zemin oluşturuyor. Ticaretin çeşitlendirilmesinin yanı sıra yatırım, teknoloji transferi ve altyapı projelerinde ortaklık, Türkiye-Latin Amerika ilişkilerinde sürdürülebilir kalkınmanın anahtarı olabilir" dedi.
Panel sponsorları, Beauty İstanbul, Güral Porselen, Roketsan, Roofstacks ve Sera Marketim oldu.
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) organizasyonuyla düzenlenen Türkiye-Şili İş Forumu, T.C. Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, Şili Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Alberto Van Klaveren, DEİK Başkanı Nail Olpak, DEİK/Türkiye-Şili İş Konseyi Başkanı Ahmet Bilge Anbarlılar ve iki ülke iş insanlarının katılımıyla 10 Nisan 2025 tarihinde İstanbul'da gerçekleşti.
Forumda, T.C Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, Şili Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Alberto Van Klaveren tarafından "Türkiye ile Şili arasında Teknik Bilgi Değişimi ve İşbirliği Mutabakat Zaptı" imzalandı.
Bolat: "Türk savunma sanayi şirketlerimiz Şili'de tedarik ve ortak üretim konularında bazı sözleşmeler imzalamış durumda"
Türkiye ile Şili'nin coğrafi olarak uzak görünse de veriler ve gerçeklere bakıldığında oldukça yakın dost ülkeler olduğunu belirten T.C Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, "Gelecek yıl, bu diplomatik ilişkinin 100'üncü yılını kutlayacağız. Aynı zamanda Şili, Türkiye'nin Serbest Ticaret Anlaşması imzaladığı ilk Latin Amerika ülkesi. İkili ticaret ve yatırım ilişkilerine bakıldığında Şili, Türkiye'nin Latin Amerika'daki dördüncü büyük ticaret ortağı konumunda. 2021 yılında dış ticaret hacmimiz 1 milyar doları aştı. Şu anda dış ticaretimizde umut vadeden alanlardan biri de savunma sanayiindeki yakın iş birliğimiz. Türk savunma sanayi şirketlerimiz Şili'de tedarik ve ortak üretim konularında bazı sözleşmeler imzalamış durumda. Geçtiğimiz Aralık ayında Türk Hava Yolları İstanbul-Santiago arasında haftada dört gün günlük uçuşlara başladı. Bu da iş ilişkilerinin daha üst seviyelere çıkmasına katkı sağlayacak. Umuyorum ki bugün gerçekleşen İş Forumu ve imzaladığımız mutabakat zaptı anlaşması da iki dost ülkenin iş dünyası temsilcilerinin yeni fırsatlar keşfetmesine ve ikili ticaretin artırılmasına katkı sağlayacak. Ülkelerimiz arasındaki ticareti artırmak en büyük görevimiz" şeklinde konuştu.
Klaveren: "STA'mızın 15. yıl dönümüne yaklaşırken, bu anlaşmayı modernize etme ve geliştirme ihtiyacının farkındayız"
Önümüzdeki yıl Şili ile Türkiye'nin diplomatik ilişkilerinin yüzüncü yılınının kutlanacağını ve bunun bir dönüm noktası olacağını ifade eden Şili Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Alberto van Klaveren, "Ülkelerimiz arasındaki coğrafi uzaklığa rağmen Şili, Türkiye'yi sadece Avrasya'da değil, aynı zamanda Latin Amerika ile bu dinamik bölge arasında kilit bir bağlantı olarak stratejik bir ortak olarak görüyoruz. İlişkilerimizin gücü, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ikili ilişkilerimizin 90. yıl dönümü vesilesiyle 2016 yılında Şili'ye gerçekleştirdiği tarihi ziyarette açıkça görülüyor. Geçtiğimiz yıl Ankara'da düzenlenen Şili-Türkiye Serbest Ticaret Anlaşması (STA) 5. Ortak Komitesi, ticari ilişkilerimizi sürdürme kararlılığımızın altını çizdi. Önümüzdeki yıl diplomatik ilişkilerimizin yüzüncü yılını kutlayacağız. Bu dönüm noktası bizi, kaydettiğimiz kayda değer ilerleme ve önümüzdeki muazzam potansiyel üzerinde düşünmeye davet ediyor. Bugün Türkiye, Şili için Avrasya'da kilit bir ticaret ortağı konumundayken, Şili de Türk işletmeleri için Latin Amerika'ya açılan stratejik bir kapı görevi görüyor. STA'mızın 15. yıl dönümüne yaklaşırken, bu anlaşmayı modernize etme ve geliştirme ihtiyacının farkındayız. Hem Şili hem de Türkiye çeşitli ortaklarla yeni ve daha iddialı ticaret anlaşmalarını başarıyla müzakere etti ve ikili ticaret çerçevemizi küresel trendlerle uyumlu hale getirmenin zamanı geldi. İşbirliğimizi derinleştirmek, pazara erişimi genişletmek ve hizmetler, dijital ticaret ve yatırımların kolaylaştırılması gibi yeni alanları dahil etmek için bu fırsatı değerlendirelim. Potansiyelimizi tam anlamıyla hayata geçirmek için iş ağlarını güçlendirmeli, yatırımları teşvik etmeli ve bilgi alışverişi için platformlar oluşturmalıyız. Ticaret anlaşmalarımızı modernize etmek, yatırım fırsatlarını arttırmak ve dirençli, yenilikçi ve geleceğe yönelik bir ortaklık kurmak için birlikte çalışalım" dedi.
Olpak: "Şili iş dünyasını Türkiye'ye yatırım yapmaya ve fırsatlardan yararlanmaya davet ediyorum"
Şili'nin Türkiye'nin Latin Amerika Ülkeleri arasında Serbest Ticaret Anlaşması yaptığı tek ülke olduğuna dikkat çekerek, iki ülke iş dünyasının bu fırsattan daha fazla yararlanması gerektiğini belirten DEİK Başkanı Nail Olpak, "ABD'nin yakın zamanda açıkladığı yeni gümrük vergilerinin ardından küresel ticaretin ve küresel büyümenin yeni ticaret savaşlarından zarar görmesini bekliyoruz. Bu zor ve belirsiz zamanlarda en iyi strateji karşılıklı iş birliğimizi arttırmaktır ve Şili'nin en iyi ticaret ve yatırım ortaklarımızdan biri olacağına inanıyoruz. Şili ile ticaret hacmimizin dengeli bir şekilde artırılması hedefinin hepimiz farkındayız. Sadece rakamları iyileştirmekle kalmayıp ikili yatırımları da artıracağımıza inanıyorum. Her iki ülke de teknoloji start-up'larının etkinliği için önemli destekler sağlıyor. Bu alanda iş birliği geliştirilebilir. Şili'nin savunma sanayisine de önemli bir ilgisi var. En son HAVELSAN Şili ile bir anlaşma imzaladı. ASELSAN'ın zaten orada bir ofisi var. Bunlar iyi örnekler ve bunların üzerine daha fazlasını inşa edebiliriz. Türkiye bakımından ise Batı Avrupa ile Çin arasındaki en büyük yatırım, üretim ve teknoloji merkezi olan ülkemiz, 600 milyar doları aşan bir dış ticaret hacmine sahip. Enerjiden sanayiye, tarımdan altyapıya ve bilgi ekonomisine kadar hemen her sektörde önemli yatırım fırsatlarımız var. Ayrıca Şili iş dünyasını ülkemize yatırım yapmaya ve özellikle yüksek teknoloji sektörlerindeki yatırım fırsatlarımızdan yararlanmaya davet ediyorum. İnanıyorum ki Türk ve Şilili iş dünyası temsilcileri olarak hedeflerimize ulaşacağız" dedi.
Anbarlılar: "Şili, Türkiye'nin bölgedeki angajmanı için stratejik bir ortak"
Altyapı geliştirme, enerji dönüşümü ve teknolojik değişim alanlarında daha fazla iş birliğini hedeflediklerini belirten DEİK/Türkiye-Şili İş Konseyi Başkanı Ahmet Bilge Anbarlılar, "DEİK/Türkiye-Şili İş Konseyi olarak yeni ortaklık fırsatlarını keşfetmek ve iki ülke arasında karşılıklı büyümeyi teşvik etmek için aktif olarak çalışıyoruz. Ekonomik ilişkilerimizi güçlendirmek ve üçüncü ülkelerdeki ortaklığımızı kazan-kazan temelinde geliştirmek için iş birliği yapabiliriz. Şili'nin Latin Amerika ve diğer kıta ülkeleriyle ikili serbest ticaret anlaşmaları yoluyla kurduğu etkin ticari bağlantılar Türk girişimciler için önemli fırsatlar sunuyor. Önceliklerimiz arasında sektörel çeşitliliğin ve turist ziyaretlerinin artırılması ile iki ülke üniversiteleri arasında iş birliğinin geliştirilmesi yer alıyor. Türkiye, bölgesindeki en dinamik ekonomilerden biri olarak Avrupa, Asya ve Orta Doğu arasında bir geçit görevi görüyor. Aynı şekilde Latin Amerika'nın en istikrarlı ve açık ekonomilerinden biri olan Şili de Türkiye'nin bölgedeki angajmanı için stratejik bir ortak. Altyapı geliştirme, enerji dönüşümü ve teknolojik değişim alanlarında daha fazla iş birliğini teşvik ediyoruz. Yüksek kaliteli mühendisliği ve verimliliğiyle bilinen Türkiye'nin inşaat sektörü, Şili'nin altyapı projelerine önemli katkılar sağlayabilir. Benzer şekilde Şili'nin lityum ve yenilenebilir enerji alanındaki uzmanlığı da Türkiye'nin yeşil dönüşüm hedeflerini destekleyebilir" dedi.
Türkiye-Şili ticari ilişkileri ve öne çıkan iş ve yatırım alanlarının görüşüldüğü İş Forumu'nda, sektörel fırsatlar değerlendirildi.
DEİK'in El Salvador, Guatemala, Kosta Rika ve Kolombiya'yı kapsayan ziyaretlerinde, karşılıklı ticaretin geliştirilmesi ve stratejik işbirliklerinin ele alındığı belirtilerek, Latin Amerika pazarında Türkiye'yi yeni fırsatların beklediği vurgulandı.
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK)/Türkiye-Latin Amerika ve Karayipler İş Konseyleri Başkan Yardımcısı Ali Galip İlter başkanlığındaki Türk iş insanları, El Salvador, Guatemala ve Kosta Rika'ya gerçekleştirdikleri ziyarette bölgeyle ticaretin artırılması amacıyla üst düzey görüşmeler yaptı.
Türkiye-Kolombiya İş Konseyi'ni temsilen heyete başkanlık eden ve aynı zamanda DEİK/Türkiye-Paraguay İş Konseyi Başkanlığı'nı yürüten Erdoğan Ayboğan, Latin Amerika pazarında Türkiye için yeni fırsatlar doğacağını söyledi.
Latin Amerika pazarında Türkiye'yi bekleyen yeni fırsatları iş insanlarına tanıttıklarını aktaran Ayboğan, Dışişleri Bakanlığı Latin Amerika İkili İlişkiler Genel Müdürü Büyükelçi Yaprak Balkan ile Kolombiya'da "son derece verimli" görüşmelere imza attıklarını belirtti.
El Salvador, Guatemala, Kosta Rika ve Kolombiya'yı kapsayan ziyaretlerde, karşılıklı ticaretin geliştirilmesi, yatırım fırsatları ve stratejik işbirliklerinin ele alındığını anlatan Ayboğan, Latin Amerika pazarında Türkiye'yi yeni fırsatların beklediğini kaydetti.
"İş insanlarımız bire bir görüşmeler gerçekleştirdi"
Görüşmelerde kritik konulara değindiklerini vurgulayan Ayboğan, "İş insanlarımız bire bir görüşmeler gerçekleştirdi. Aynı zamanda devlet kurumlarıyla da temaslarda bulunduk. Büyükelçi Yaprak Balkan'ın da katılım sunduğu iş dünyası toplantılarında ticaret hacminin artırılması, yatırım fırsatları ve yatırımların korunması, serbest ticaret anlaşması ihtiyacı ve çifte vergilendirmenin önlenmesi gibi kritik başlıklar masaya yatırıldı." ifadelerini kullandı.
Ayboğan, söz konusu 4 ülkedeki temaslarına değinerek, şunları kaydetti:
"El Salvador'da teknoloji, tarım, bankacılık ve kripto para alanlarında önemli görüşmeler yapıldı. Guatemala'da yapılan görüşmelerde ticaretin dolaylı yöntemlerle gerçekleştirildiği, ancak doğrudan ticarete geçilmesinin her iki taraf için de faydalı olacağı vurgulandı. Kosta Rika'da medikal cihaz üretimi ve sürdürülebilir teknoloji alanlarında önemli yatırım fırsatları ele alındı. Türkiye ile Kolombiya arasındaki ticaret dengesizliğine dikkat çekildi. Enerji ve kömür ticaretinde büyük bir açığın olduğu ve bunun dengelenmesi için Türk iş dünyası olarak yeni politikalar geliştirmemiz gerektiği belirtildi."
"Daha takip odaklı bir strateji izleyeceğiz"
Latin Amerika'da Türkiye'nin daha etkin bir ticaret politikası benimsemesi gerektiğine dikkati çeken Ayboğan, şöyle konuştu:
"Artık sadece 'Ne satabiliriz' sorusuna odaklanmayacağız. Uzun vadeli yatırım ve ticari işbirliklerini merkeze alarak daha takip odaklı bir strateji izleyeceğiz. Ticaret Bakanlığının Uzak Ülkeler Stratejisi'nde Latin Amerika büyük önem taşıyor. DEİK'te Latin Amerika ve Karayipler İş Konseyleri için ayrı bir direktörlük kurulduktan sonra biz de çok daha aktif rol almaya başladık. Bu sayede Türkiye'nin Latin Amerika'daki varlığı sadece bölgeyle sınırlı kalmayacak."
Ayboğan, Kolombiya'nın son 10 yılda yalnızca Türkiye'de değil, Avrupa ve dünyada da güvenlik endişeleri nedeniyle pek olumlu bir imaja sahip olmadığını belirterek, yapılan gözlemlerin ülkede birçok fırsat olduğunu ortaya koyduğunu ve bu nedenle ajandalarında Kolombiya'ya öncelik verebileceklerini ifade etti.
Kolombiya ve Latin Amerika ülkelerine yapılacak yatırımlarla ticaret hacmini Türkiye lehine çevirmek istediklerini vurgulayan Ayboğan, "Kolombiya'nın başkenti Bogota aynı zamanda birçok Latin Amerika ülkesinin ekonomisinden daha büyük bir ekonomiye sahip." yorumunda bulundu.
"Türkiye'yi bir ticaret merkezi olarak konumlandırmalarını önerdik"
Ayboğan, Orta Amerika'da yaptıkları iş temaslarına ilişkin "Türkiye'yi bir ticaret merkezi olarak konumlandırmalarını önerdik. Çünkü Türkiye, etrafındaki ülkelerle olan iyi ilişkileri sayesinde bir köprü konumunda bulunuyor. Bu bölgedeki şirketler, Türkiye'yi merkez olarak kullanarak civar pazarlara da erişim sağlayabilirler. Bu fikir, görüştüğümüz şirketler tarafından büyük ilgi gördü. Latin Amerika pazarında Türkiye için yeni fırsatlar doğacak." şeklinde konuştu.
DEİK/Türkiye – Latin Amerika ve Karayipler İş Konseyleri tarafından, 22 – 28 Eylül 2024 tarihleri arasında Kolombiya, Bolivya ve Paraguay Özel Sektör Heyet Programı gerçekleştirilecektir.
Özel sektör heyet programı kapsamında Bogota, La Paz, Santa Cruz ve Asuncion şehirleri ziyaret edilecek olup, Türkiye ve Latin Amerika ülkeleri arasındaki ekonomik iş birliği ve yatırım fırsatlarını değerlendirmek amacıyla kurum-kuruluş ziyaretleri, ikili iş görüşmeleri ve networking toplantıları düzenlenecektir.
Latin Amerika'nın dinamik pazarları ve büyüyen ekonomileri, Türk iş dünyası için büyük fırsatlar sunuyor! Söz konusu Latin Amerika Özel Sektör Heyet Programı, Türk şirketlerine bu önemli pazarlarda kendilerini tanıtma ve iş bağlantıları kurma fırsatı sağlıyor. Bölgedeki Tarım, Bilgi ve Teknoloji, Sağlık, Hızlı Tüketim, Gıda, Enerji ve Maden sektörlerindeki gelişmeler ve yatırım olanakları, bu ülkelerde iş yapmanın avantajlarını gösteriyor.
Bu heyet programı, katılımcılara bölgenin önde gelen iş liderleriyle bir araya gelme, yerel piyasaları keşfetme ve yeni iş fırsatlarına ulaşma şansı sunuyor. Ayrıca, bölgenin kültürel ve ticari atmosferini deneyimleyerek, yerel iş ortaklarınızla güçlü ilişkiler kurabilir ve yeni iş alanları keşfedebilirsiniz.
Bahse konu heyet ziyaretine ilişkin güncel taslak programı ekte sunulmuş olup, etkinliğe katılmak isteyen üyelerimizin en geç 13 Eylül 2024, Cuma günü saat 18.00'a kadar bağlantıda yer alan kayıt formunu doldurmaları gerekmektedir.
Katılım Koşulları:
- Belirtilen katılım ücreti sadece yerinden katılım ile sınırlı olup, tüm uçuşlar, konaklama v.b gibi giderler katılımcılar tarafından karşılanacaktır.
- Yerinden katılım ücreti her ülke için farklı olup Kolombiya: 400$, Bolivya:400$, Paraguay: 300$ şeklindedir. Ücrete sadece belirlenmiş otel ve havalanlarından heyetle beraber olması şartıyla transferler dahildir. .
- Ekte yer alan seyahat program taslak olarak hazırlanmış olup değişiklik gösterebilir.
- Anılan ülkelere gitmek isteyen diplomatik, hizmet, hususi ve umuma mahsus pasaportlu Türk vatandaşları 90 güne kadar ikamet süreli seyahatlerde vizeden muaftır.
- Son katılım tarihi 13 Eylül 2024, saat 18.00 olarak belirlenmiş olup, "son katılım tarihinden sonra ücret iadesi yapılmayacaktır".
- Detaylı bilgi için DEİK İş Konseyi Koordinatörü Ahmet Güzel, 0212 339 50 47, aguzel@deik.org.tr) ile iletişime geçebilirsiniz.
- Toplantı katılım ücreti aşağıda bilgileri verilen hesaba iletilebilir.
Hesap Adı
DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER KURULU
Banka Adı
YAPI VE KREDİ BANKASI
Şube Adı
KARAKÖY TİCARİ ŞB
Şube Kodu
005
Para Birimi
USD
Hesap No
70531331
IBAN
TR910006701000000070531331
Swift Code
YAPITRISXXX
Açıklama
(Ülke İsmi) Heyet Ziyareti
Ek: Kolombiya, Bolivya ve Paraguay Özel Sektör Heyet Ziyareti Taslak Programı (1 sayfa, Türkçe)
